“Mấy hôm nồm, tôi để ý cái tủ điện của dàn pin treo ở hiên. Cửa kính nhìn vào mờ mờ, sát mép dưới có mấy giọt nước đọng. Lúc lắp người ta bảo tủ này chống nước. Vậy nước ở đâu ra, có nguy hiểm không?” — tủ điện của hệ điện mặt trời thường đặt ngoài hiên, trên tường hướng nắng hoặc gần mái, nơi chênh lệch nóng lạnh rất lớn. Hơi nước đọng bên trong là chuyện có thật và khá phổ biến ở miền Bắc, nhất là mùa nồm. Nó không làm hệ hỏng ngay, nhưng không nên để lâu.
Chữ chống nước trên tủ nói về khả năng chặn nước mưa, tia nước từ bên ngoài. Nó không có nghĩa là không khí ẩm không lọt vào được. Mỗi lỗ luồn dây, mỗi khe gioăng cửa, mỗi lần mở tủ đều cho một ít không khí ẩm vào trong.
Ban ngày nắng chiếu, tủ nóng lên, không khí bên trong nở ra và thoát bớt ra ngoài. Ban đêm tủ nguội đi, không khí co lại, hút không khí ẩm bên ngoài vào qua các khe. Khi nhiệt độ hạ xuống, hơi nước trong lớp không khí đó ngưng tụ lại trên mặt kính, vách tủ, thanh ray, giống như cốc nước đá đọng nước bên ngoài.
Một nguồn nước khác hay bị bỏ qua là đường ống dây đi từ mái xuống. Nếu ống luồn dây đi dốc thẳng vào đỉnh tủ, không có đoạn võng xuống trước khi vào tủ, nước mưa hay nước ngưng trong ống sẽ chảy theo dây vào bên trong.
Cách thứ nhất là bơm keo bít kín mọi khe. Tủ kín hoàn toàn nghe có vẻ hợp lý, nhưng hơi ẩm đã lọt vào rồi sẽ không có đường ra, ngưng tụ đi ngưng tụ lại trong tủ. Keo bơm bừa còn có thể dính vào cầu dao, khó bảo trì về sau.
Cách thứ hai là mở tủ ra lau khô hoặc đặt gói hút ẩm vào. Mở tủ là đụng tới phần điện một chiều, rất nguy hiểm với người không chuyên. Gói hút ẩm nhỏ thì vài ngày đã no nước, không giải quyết được nguồn ẩm.
Cách thứ ba là khoan thêm lỗ thoát nước bất kỳ ở đáy tủ. Lỗ không đúng chỗ, không có nắp chống côn trùng, có khi lại thành đường cho kiến, gián, hơi nước vào nhiều hơn. Cách thứ tư là kệ nó vì thấy hệ vẫn chạy: hơi ẩm lâu ngày làm gỉ đầu cos, thanh cái, giảm khả năng cách điện, rồi mới sinh lỗi.
Việc đầu tiên là tìm nguồn nước. Thợ sẽ xem giọt nước đọng ở đâu: nếu đọng quanh lỗ luồn dây phía trên, nghi đường ống từ mái; nếu mờ đều trên mặt kính và vách, chủ yếu do ngưng tụ.
Thứ hai là sửa đường dây vào tủ: ống luồn dây nên vào từ đáy hoặc cạnh dưới, có đoạn võng chữ U để nước nhỏ giọt ra ngoài trước khi tới tủ; đầu ống và lỗ luồn dây có ốc siết cáp, gioăng đúng cỡ.
Thứ ba là cho tủ thở đúng cách: một nút thông hơi chống nước loại chuyên dụng giúp cân bằng áp suất, để hơi ẩm thoát ra mà nước không vào. Với tủ lớn ở nơi ẩm nặng, có thể cân nhắc thêm bộ sấy nhỏ có điều khiển theo độ ẩm, do thợ chọn và đấu.
Thứ tư là vị trí tủ: tránh tường hướng nắng chiều gay gắt, tránh chỗ nước mưa hắt trực tiếp, nên có mái che nhỏ phía trên. Một tấm che nắng đơn giản đã giảm đáng kể chênh lệch nóng lạnh ngày đêm.
Cứ cho là tủ có kích thước khoảng 60 x 40 x 20 cm, thể tích gần 0,05 mét khối. Ngày nồm, không khí 30 độ, độ ẩm 90 phần trăm chứa khoảng 27 gam hơi nước trong mỗi mét khối. Khi tủ nguội xuống còn 20 độ, mỗi mét khối không khí chỉ giữ được khoảng 17 gam, phần dư khoảng 10 gam ngưng thành nước.
Với thể tích tủ 0,05 mét khối, mỗi lần nóng lạnh như vậy đọng ra chừng nửa gam nước. Nghe rất ít, nhưng nếu không có đường thoát, ngày nào cũng hút vào, nhả ra, sau vài tuần nồm đã đủ thành những giọt nước đọng ở đáy tủ và trên đầu cos.
Một nút thông hơi chuyên dụng hay một đoạn võng chữ U cho ống dây thường chỉ tốn ít chi phí so với việc thay một cầu dao gỉ hay xử lý lỗi cách điện về sau.
Chỉ quan sát từ bên ngoài, không mở cửa tủ:
Gọi đơn vị lắp khi thấy giọt nước đọng thành vũng ở đáy tủ, nước chảy theo dây vào tủ, đầu cos hay thanh ray có vệt gỉ xanh, gỉ nâu nhìn thấy qua cửa kính; khi biến tần hay báo lỗi cách điện vào sáng sớm; hoặc khi hơi nước đọng lặp lại sau mỗi đợt nồm.
Anh chị có thể đề nghị thợ: sửa đường ống vào tủ cho có đoạn võng, thay ốc siết cáp và gioăng đúng cỡ, lắp nút thông hơi, làm mái che nhỏ phía trên tủ, và kiểm tra các đầu cos đã bị ẩm. Nên làm trước mùa nồm để tủ được khô ráo suốt mùa.
Gửi hóa đơn tiền điện — anh Tú khảo sát & báo giá miễn phí, tính hoàn vốn theo số thật của nhà bạn.
Hoặc xem trước dịch vụ phù hợp với nhà mình →
💳 Chưa muốn bỏ một lần? Trả góp tới 100 triệu — xem mỗi tháng góp bao nhiêu