“Tôi hay xịt nước giếng khoan lên dàn pin cho mát và sạch, dạo này mặt kính loang lổ vệt trắng như vôi, lau mãi không hết. Có làm giảm điện không, rửa sao cho đúng?” — ở nhiều vùng quê, nước giếng khoan là nguồn nước tiện nhất nên được dùng luôn để rửa tấm pin. Ý thì tốt, nhưng loại nước và giờ rửa lại khiến mặt kính bẩn theo kiểu khác, khó xử lý hơn bụi. Bài này nói rõ vệt đó từ đâu ra, ảnh hưởng đến đâu và cách rửa đúng.
Nước giếng khoan ở nhiều nơi có nhiều khoáng chất hòa tan, dân gian gọi là nước cứng, hoặc bị nhiễm sắt, nhiễm phèn. Khi xịt lên mặt kính đang nóng, nước bay hơi rất nhanh, để lại phần khoáng bám thành vệt trắng đục. Nước nhiễm sắt thì để lại vệt vàng nâu. Mỗi lần rửa lại chồng thêm một lớp, lâu dần thành màng mờ bám chặt.
Khác với bụi, lớp cặn này không trôi theo mưa. Nó cản bớt ánh sáng đi vào tế bào pin. Nếu cặn loang không đều, chỗ dày chỗ mỏng, một vài ô pin nhận ít sáng hơn các ô bên cạnh, về lâu dài không tốt cho tấm.
Cũng nên phân biệt vệt cặn với những thứ trông na ná. Bụi mịn thì trôi khi mưa to. Phân chim, lá mục thì thành từng đốm riêng. Còn vết nâu nằm bên dưới lớp kính, lau không tới, lại là dấu hiệu hư hỏng của chính tấm pin và cần thợ xem. Vệt cặn nước cứng thì nằm trên bề mặt, thường theo hình dòng nước chảy từ mép trên xuống.
Sai lầm đầu tiên là rửa giữa trưa cho mát tấm. Mặt kính đang nóng gặp nước lạnh đột ngột vừa khiến nước bay hơi nhanh để lại cặn, vừa tạo chênh lệch nhiệt không tốt cho kính. Sai lầm thứ hai là thấy vệt rồi thì chà mạnh bằng bàn chải cứng, miếng cọ nồi, thậm chí giấy nhám, làm xước lớp phủ chống phản xạ trên mặt kính.
Sai lầm thứ ba là dùng chất tẩy mạnh như nước tẩy bồn cầu, dung dịch có axit, bột giặt pha đặc. Các chất này có thể làm hại gioăng cao su quanh khung, ăn mòn khung nhôm và đầu nối, và có hãng tấm pin ghi rõ là không được dùng. Cuối cùng là tự leo mái để rửa: trơn trượt, gần điện, rủi ro cho người lớn hơn nhiều so với vài phần trăm sản lượng.
Giờ rửa tốt nhất là sáng sớm hoặc chiều muộn, khi tấm còn mát. Nước nên dùng là nước mưa hứng sạch, nước máy, hoặc nước giếng đã qua lọc làm mềm. Nếu chỉ có nước giếng, có thể dùng nó để làm ướt và trôi bụi, rồi tráng lần cuối bằng nước sạch ít khoáng và gạt khô bằng cây gạt cao su mềm, không để nước tự khô trên mặt kính.
Dụng cụ là chổi lông mềm hoặc khăn sợi mềm gắn cán dài, người đứng ở chỗ an toàn mà với tới. Với vệt cặn đã bám lâu, làm ướt đều cho cặn mềm ra rồi lau nhẹ nhiều lượt; muốn dùng dung dịch hỗ trợ nào thì đọc hướng dẫn vệ sinh của hãng tấm pin hoặc hỏi đơn vị lắp trước. Hệ trên mái cao nên để đội có dây an toàn làm, với phần lớn nhà thì một đến hai lần mỗi năm là đủ.
Nếu nhà hay tự rửa, nên tính cách lâu dài: lắp một bộ lọc làm mềm nhỏ cho riêng vòi dùng để rửa, hoặc hứng nước mưa vào bồn để dành. Chi phí những thứ này thường không đáng bao nhiêu so với công xử lý cặn bám hằng năm. Không nên lắp dàn phun nước tự động dùng nước giếng chưa lọc để tưới lên tấm pin.
Cứ cho là hệ 6 kWp của anh chị bình thường làm ra khoảng 600 số điện một tháng. Giả sử lớp cặn mờ làm sản lượng giảm chừng 5%, tức là khoảng 30 số mỗi tháng. Cứ cho là mỗi số điện có giá trị khoảng 3.000 đồng, anh chị mất chừng 90 nghìn đồng mỗi tháng, hơn một triệu đồng mỗi năm.
Con số không lớn, nhưng nó lặng lẽ cộng dồn và hay bị nhầm là tấm pin xuống cấp. Cách kiểm đơn giản: so sản lượng những ngày nắng tương tự trước và sau khi làm sạch đúng cách. Nếu sản lượng hồi lại rõ, lớp cặn chính là thủ phạm; nếu không, cần tìm nguyên nhân khác như bóng che mới mọc, đầu nối lỏng hay biến tần báo lỗi. Ghi lại ngày rửa vào một cuốn sổ nhỏ để lần sau so cho dễ.
Nhỏ vài giọt nước giếng nhà mình lên một tấm gương hoặc kính cửa sổ, để khô dưới nắng. Nếu để lại vệt trắng hay vàng, nước đó không hợp để rửa tấm pin nếu không có bước tráng lại.
Đứng dưới đất hoặc ở sân thượng có lan can, nhìn mặt tấm pin theo góc xiên: nếu thấy loang như vết nước khô, chụp ảnh lại. Mở app xem sản lượng vài ngày nắng gần đây để có số so sánh sau khi làm sạch. Không leo lên mái, không đứng hay tì người lên tấm pin.
Nếu nhà vẫn định dùng nước giếng, chuẩn bị sẵn một can nước sạch ít khoáng và một cây gạt cao su cán dài cho lần rửa tới, để bước tráng cuối không bị bỏ qua.
Nếu cặn đã thành màng dày, rửa nước sạch không bong, hoặc hệ đặt trên mái tôn dốc, mái cao, hãy để đơn vị lắp làm. Thợ sẽ vừa vệ sinh đúng cách, vừa kiểm tra đầu nối và khung trong cùng một lần lên mái. Anh chị có thể gửi ảnh mặt tấm pin và ảnh sản lượng trên app qua Zalo cho Anh Tú Solar để bên em xem có cần xử lý ngay hay chưa.
Gửi hóa đơn tiền điện — anh Tú khảo sát & báo giá miễn phí, tính hoàn vốn theo số thật của nhà bạn.
Hoặc xem trước dịch vụ phù hợp với nhà mình →
💳 Chưa muốn bỏ một lần? Trả góp tới 100 triệu — xem mỗi tháng góp bao nhiêu